Sezgi turlari


Yuzaki, chuqur va murakkab sezgi turlari farqlanadi. Yuzaki sezgiga kiruvchi og‘riq, harorat va taktil sezgilar eksteroretseptorlar orqali qabul qilinadi. Chuqur sezgiga kiruvchi mushak-bo‘g‘im, vibratsiya, kinestetik, tana qismlarining fazodagi holati, bosim va og‘irlik sezgilari proprioretseptorlar orqali qabul qilinadi.
Murakkab sezgi, ya’ni stereognoz, lokalizatsiya, diskriminatsiya va teriga chizilgan figuralarni aniqlash sezgilari turli tipdagi retseptorlarning hamkorlikda ta’sirlanishi va po‘stloqdagi gnostik markazlar faoliyati tufayli ta’minlanadi.

                                            Sezgi turlari

Yuzaki sezgi turlari
Chuqur sezgi turlari

Murakkab sezgi turlari
Og‘riq 
Passiv harakatlar (mushak-bo‘g‘im) 
Stereognoz
Harorat 
Vibratsiya 
Lokalizatsiya
Taktil 
Kinestetik 
Diskriminatsiya

Tana qismlarining fazodagi holatini sezish
Teriga chizilgan figuralarni aniqlash
Bosim va og‘irlik sezgisi

Retseptorlar orqali qabul qilingan yuzaki va chuqur sezgi impulslari analizatorlarning po‘stloqdagi markaziga quyidagi 3 neyronli yo‘l orqali etib boradi:
  1. Birinchi neyron. Yuzaki va chuqur sezgi yo‘llarining 1-neyroni spinal tugunda yotadi.
  2. Ikkinchi neyron. Yuzaki sezgining 2-neyroni orqa miyaning orqa shoxida, chuqur sezgining 2-neyroni uzunchoq miyada yotadi.
  3. Uchinchi neyron. Yuzaki sezgining ham, chuqur sezgining 3-neyroni talamusda yotadi.
Demak, yuzaki va chuqur sezgilarning birinchi va uchinchi neyronlari bir xil joyda, ya’ni spinal tugun va talamusda joylashgan.

Manba:   © Z. Ibodullaev. Umumiy nevrologiya. Darslik. Toshkent, 2021.,312b
                © Ibodullaev entsiklopediyasi  
                © asab.cc



Ctrl
Enter
Хато топдизнигзми?
Матнни танланг ва Ctrl+Enter тугмачаларини босинг
MUHOKAMALAR
Izohlarning minimal uzunligi 50 ta belgidan iborat. sharhlar boshqariladi
Hech qanday izoh yo‘q. Siz birinchi bo‘lishingiz mumkin!
Кликните на изображение чтобы обновить код, если он неразборчив